ปัญหาหนี้รัฐบาลท้องถิ่นจีน ยังไม่รู้ทางออก

อัตราการบริโภคที่ชะลอตัวลงอย่างต่อเนื่องของจีน มีสาเหตุมาจาก การตกต่ำของภาคอสังหาริมทรัพย์ และ ปัญหาหนี้สินของรัฐบาลท้องถิ่นจีน

ความมั่งคั่งของครัวเรือนชาวจีนส่วนใหญ่ ถูกนำไปลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ ในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ก่อนที่ทางการ จะเริ่มปราบปรามผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่ก่อหนี้สินไว้สูง ในช่วงปี 2563

ตามความเห็นของนักวิเคราะห์จาก S&P Global Ratings กล่าวว่า ขณะนี้ มูลค่าของอสังหาริมทรัพย์เหล่านั้นกำลังลดลง และ ผู้พัฒนาก็ลดการซื้อที่ดินลง จึงทำให้รายได้ของรัฐบาลท้องถิ่นลดลงอย่างมากเช่นกัน

นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่า ตั้งแต่ เดือนมิถุนายนของปีนี้ 2567 เป็นต้นไป การเงินของรัฐบาลท้องถิ่นจีน จะใช้เวลา 3-5 ปี ถึงจะฟื้นตัวกลับมาเป็นปกติ

ความล่าช้าในการจัดเก็บรายได้ ก็จะทำให้การแก้ปัญหาหนี้ยิ่งล่าช้าออกไป อุปสรรคของเศรษฐกิจระดับมหภาคจีนนั้น เป็นอุปสรรคต่อรายได้ของรัฐบาลท้องถิ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในส่วนที่เกี่ยวกับภาษี และการขายที่ดิน

การเงินของรัฐบาลท้องถิ่นได้รับผลกระทบจาก รายได้จากการขายที่ดิน ที่ลดลงมาตลอด 2-3 ปีที่ผ่านมา ประกอบกับมาตรการ การลดหย่อนภาษีและค่าธรรมเนียม ตั้งแต่ปี 2561 ส่งผลให้รายได้จากการดำเนินงานของรัฐ ลดลงเฉลี่ยร้อยละ 10 ทั่วประเทศ

สถานการณ์ในปีนี้ หน่วยงานท้องถิ่นพยายามอย่างเต็มที่ เพื่อจะชดเชยรายได้ที่ลดลง จึงทำให้ธุรกิจที่ประสบปัญหาอยู่ ไม่สามารถที่จะจ้างงาน หรือ เพิ่มเงินเดือน ทำให้ผู้บริโภครู้สึกว่า รายได้ในอนาคตไม่แน่นอน ไม่มั่นคง

ตรวจภาษีย้อนหลังรีดคืนรายได้ แก้ ปัญหาหนี้รัฐบาลท้องถิ่นจีน

เจ้าหน้าที่รัฐ กำลังหาหลักฐาน ตรวจบัญชีย้อนหลัง เพื่อหาข้อผิดพลาดของธุรกิจ และหน่วยงานรัฐบาล บริษัทหลายแห่งในประเทศจีนเปิดเผยว่า ได้รับหนังสือแจ้งจากหน่วยงานท้องถิ่น ให้ชำระภาษีของการดำเนินกิจการ ย้อนหลังไปไกลถึงปี 2537

ทางการระบุ มีจำนวนเงินตั้งแต่ 10 ล้านหยวน ถึง 500 ล้านหยวน (1.41 ล้าน ถึง 70.49 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) ซึ่งครอบคลุมถึง ภาษีการบริโภคที่ยังไม่ได้ชำระ รวมถึง รายการสินค้าส่งออกที่ไม่ได้แจ้ง ค่าธรรมเนียมการชำระล่าช้า และ ค่าธรรมเนียมอื่นๆ

อย่างเช่น ในมณฑลเจ้อเจียง ทางภาคตะวันออกของจีน บริษัท NingBo BoHui Chemical Technology เปิดเผยว่า เมื่อเดือนมีนาคม ที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่สรรพากรระดับภูมิภาค สั่งให้บริษัทชำระคืนภาษีการบริโภค แก้ไขใหม่ แล้วจำนวน 300 ล้านหยวน (42.3 ล้านดอลลาร์) อันเป็นผลจากการ “จัดหมวดหมู่ใหม่” ในอุปกรณ์ สกัดสารอะโรมาติกส์ ที่บริษัทผลิตมาตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2566

มณฑลเจียงซู ซานตง เซี่ยงไฮ้ ซึ่งเป็นมณฑลที่สามารถเรียกเก็บภาษีได้สูงสุดของจีน ก็เจอกับสถานการณ์เดียวกัน เป็นการสะท้อนให้เห็นถึง ความพยายามของรัฐบาล ในการกระจายแหล่งรายได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อแหล่งรายได้หลักอื่นๆ ของประเทศ กำลังเผชิญกับความท้าทายที่เพิ่มขึ้น

เหตุการณ์ดังกล่าว ก่อให้เกิดกระแสร้อนทางออนไลน์ และ ทำลายความเชื่อมั่นทางธุรกิจ ซึ่งเปราะบางอยู่แล้ว ยอดค้าปลีก ฟื้นตัวเพียงเล็กน้อย จากระดับต่ำสุด ตั้งแต่เกิดการระบาดของโควิด-19

จีนปรับวิธีกระตุ้นเศรษฐกิจ

นักวิเคราะห์ระบุ วิธีที่จะเพิ่มรายได้ก็คือ สร้างการเติบโต แต่เนื่องจาก ทางการจีนพยายามลดระดับหนี้ จึงเป็นเรื่องยาก ที่จะเปลี่ยนนโยบายจากการมุ่งเน้นการลงทุน ซึ่งปฏิบัติมาเป็นเวลาหลายปี ไปสู่การขับเคลื่อนการเติบโต ด้วยการบริโภค

ในรายงานเดือนกันยายน 2567 หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ ประจำภูมิภาคเอเชียของ Morgan Stanley ระบุว่า สิ่งที่ถูกมองข้ามไปเกี่ยวกับการลงทุน คือ จะสร้างการเติบโตของ GDP ที่อ่อนแอ การลงทุน จะกดดันภาคธุรกิจให้ต้องลดค่าจ้าง และ นำไปสู่หนี้สินที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

นักเศรษฐศาสตร์ชี้ให้เห็นว่า ความพยายามในการลดหนี้ คล้ายกับที่จีนเคยทำ ระหว่างปี 2555 – 2559 ส่งผลให้การเติบโตถูกฉุดรั้ง อัตราส่วนหนี้สินต่อ GDP สูงขึ้น

คาดการณ์ GDP จีน ไตรมาส 3

นักเศรษฐศาสตร์คาดว่า GDP ของจีน จะเพิ่มขึ้น 4.5% ในไตรมาสที่ 3 ขยับออกจากเป้าหมายอย่างเป็นทางการ ที่ตั้งไว้ที่ 5%

การเปลี่ยนแปลงนโยบายการเติบโต เป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะในจีน ประเทศที่มีรัฐบาลควบคุมอย่างเข้มงวด

แนวคิดที่ เน้นการลงทุนเป็นหลักนั้น ทำให้เกิดความเชื่อมโยงที่ซับซ้อนระหว่าง กลุ่มธุรกิจ กับ รัฐบาลท้องถิ่นที่มีหนี้สินจำนวนมาก ที่ระดมทุนในโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะ ซึ่งมักให้ผลตอบแทนทางการเงินที่จำกัด

การวิจัยแสดงให้เห็นว่า ธนาคารจีนมีความเสี่ยง ในสินเชื่อของรัฐบาลท้องถิ่น มากกว่าของผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ และผู้จำนอง

“ไม่มีใครรู้ว่า จะมีวิธีที่ได้ประสิทธิผล ในการแก้ไขปัญหานี้อย่างรวดเร็วหรือไม่ สิ่งที่รัฐบาลจีน กำลังพยายามทำ คือ การซื้อเวลา เพื่อแก้ไขปัญหาสภาพคล่อง เพื่อให้สามารถรักษาเสถียรภาพโดยรวมของระบบการเงินได้ ซึ่งรัฐบาลกลาง และ รัฐบาลท้องถิ่นก็ไม่มีทรัพยากรเพียงพอ ที่จะแก้ไขปัญหาได้ในทันที”

สรุป ปัญหาหนี้รัฐบาลท้องถิ่นจีน ยังไม่รู้ทางออก

• ภาวะการบริโภคที่ชะลอตัวต่อเนื่องของจีน นักวิเคราะห์เห็นว่า เป็นความเชื่อมโยงระหว่าง ความตกต่ำของอสังหาริมทรัพย์ และ การหาเงินของรัฐบาลท้องถิ่น

• ปัญหาด้านเศรษฐกิจระดับมหภาคนั้น เป็นอุปสรรคต่อการสร้างรายได้ของรัฐบาลท้องถิ่นจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนที่เกี่ยวกับภาษี และ การขายที่ดิน

• หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ประจำภูมิภาคเอเชียของ Morgan Stanley กล่าวว่า “การลงทุนกำลังสร้าง GDP ที่อ่อนแอ ซึ่งกดดันให้ภาคธุรกิจต้องลดค่าจ้าง และ นำไปสู่อัตราส่วนหนี้สิน ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว”

อ้างอิง CNBC

ข่าวที่เกี่ยวข้อง อสังหาจีน ยังไม่ถึงจุดต่ำสุด!!